home FEATURED, SCOOP เปิดแฟ้มสืบคดี 7 ทศวรรษแห่งการ์ตูนสืบสวนของญี่ปุ่น

เปิดแฟ้มสืบคดี 7 ทศวรรษแห่งการ์ตูนสืบสวนของญี่ปุ่น

ไม่ว่าจะปัญหาเล็กๆ เช่น แมวหาย หาของไม่เจอ จนถึงเรื่องใหญ่โตอย่างการคดีฆาตกรรมในห้องปิดตายหรือการก่อวินาศกรรมป่วนเมืองที่แม้แต่ตำรวจของทางการก็หยุดยั้งไม่ได้ การ์ตูนสืบสวน ก็ได้นำพาผู้อ่านร่วมไขปมปริศนาหาคำตอบที่อยู่เบื้องหลังคดีต่างๆ เหล่านี้ ไม่ว่าจะหลักฐาน วิธีการ มูลเหตุจูงใจ และใครคือคนร้าย และเป็นที่นิยมของคอการ์ตูนทั่วโลกที่หลงใหลในความตื่นเต้นเร้นลับมานานกว่า 70 ปี

รู้จักกับแนวสืบสวน

การ์ตูนแนวสืบสวนสอบสวนนั้นมีอะไรมากกว่าเรื่องราวการไขคดีของนักสืบอย่างเดียว ในแง่ของวรรณกรรม คำว่า ‘สืบสวนสอบสวน’ เป็นสายย่อยของนิยายอาชญากรรมและลึกลับ ซึ่งจะมีนักสืบปรากฏตัวหรือมีใครสักคนนำทฤษฎี ข้อเท็จจริง ตรรกศาสตร์มาอธิบายหรือสืบหาความจริงจากปริศนา คดีอาชญากรรม ฆาตกรรม เพื่อพิสูจน์หาความจริงหรือเปิดโปงตัวคนร้าย โดยที่คนคนนั้นอาจไม่ได้ประกอบอาชีพเป็นนักสืบก็ได้

ในประเทศญี่ปุ่นยกย่องให้ เอโดกาวะ รัมโป (1894-1965) เป็นบิดาของวรรณกรรมสืบสวนสอบสวน ก่อนเข้าสู่ยุคของรัมโป นิยายของญี่ปุ่นส่วนใหญ่เป็นเรื่องในชีวิตประจำวันหรือนาฎกรรมความรัก เรื่องชู้สาว แม้บางเรื่องจะมีฉากอาชญากรรมหรือปริศนามาเกี่ยวข้องบ้างแต่ก็ไม่ใช่ประเด็นหลักถึงขั้นจัดเป็นนิยายสืบสวนได้ ในขณะที่นิยายแนวสืบสวนจะมีแต่ผลงานแปลจากต้นฉบับของนักเขียนชาติตะวันตก เช่น เอ็ดการ์ อัลลัน โป (1809-1849), อาเธอร์ โคนัน ดอยล์ (1859-1930), จี.เค. เชสเตอร์ตัน (1874-1936)

ต่อมาเมื่อรัมโปได้เขียน ฆาตกรรมบนเนิน D ในปี 1925 ก็ถือเป็นการบุกเบิกโลกวรรณกรรมสืบสวนของชาวญี่ปุ่น ผลงานของรัมโปนั้นนอกจากจะมีการสืบสาวคดีอย่างเข้มข้นตามที่เขาได้รับแรงบันดาลใจจากนักเขียนตะวันตกแล้ว ยังสอดแทรกเนื้อเรื่องที่ดราม่าและแรงจูงใจน่าเศร้ามากกว่าบอกเล่าทริกก่อคดีและวิธีการเข่นฆ่าที่โหดร้าย ซึ่งกลายเป็นแม่แบบของนิยายสืบสวนของนักเขียนญี่ปุ่นและการ์ตูนสืบสวนอีกมากมายนับแต่นั้นมา

ฆาตกรรมบนเนิน D ฉบับแปลภาษาไทยโดยสนพ.JLIT

ขณะที่แวดวงวรรณกรรมสืบสวนเติบโตขึ้น แนวเรื่องก็มีวิวัฒนาการตามไปด้วย ยุคแรกของแนวสืบสวนเป็นแบบ Honkaku หรือการสืบสวนโดยใช้ตรรกะ เหตุผลในการแก้ปริศนาว่าคนร้ายก่อคดีอย่างไร  เช่น วิธีก่อเหตุในห้องปิดตาย จากนั้นจึงเกิดแนว Shakaiha ซึ่งเป็นคดีเกี่ยวกับปัญหาสังคม เน้นหาว่าอะไรคือแรงจูงใจในการก่อคดี เช่น ความผิดปกติทางจิตของฆาตกร และสุดท้ายคือแนว Shinhonkaku เป็นการแก้ปมที่ซับซ้อนเพื่อหาหลักฐานและตามจับผู้กระทำผิดมาลงโทษให้ได้

 


ตามรอยจากจุดเริ่มต้นของการ์ตูนสืบสวน

หากย้อนไปยังยุคเริ่มแรกของมังงะแนวสืบสวนในปี 1949 เราจะพบกับเด็กหนุ่มนักสืบผู้มีผมสีดำเป็นประกาย นัยน์ตาสีน้ำเงิน และมีปัญญาสุดแสนฉลาดชื่อว่า ร็อก โฮล์มส์ ในเรื่อง Detective Boy Rock Holmes ผลงานของอ.เทะซึกะโอซามุ  ชื่อของร็อคนั้นมาจากชื่อตัวละครนักสืบชื่อดังจากอังกฤษ เชอร์ล็อค โฮล์มส์  ในเรื่องนี้ ร็อกติดอยู่ที่ ‘เกาะแมงมุม’ เกาะปริศนาในแถบเกาะกาลาปากอส นอกจากจะต้องเอาตัวรอดแล้ว เขายังต้องไขปริศนาเกี่ยวกับขุมสมบัติที่ซ่อนอยู่ในเกาะลึกลับนี้

ต่อมาก็มีผลงานการ์ตูนสืบสวนของอ.เทะซึกะเกิดขึ้นตามมาอีกหลายเรื่อง เช่น Chief Detective Kenichi (1954-1956) นักสืบเคนอิจิที่ออกเดินทางกับนกพูดได้ชื่อ ดอนกุริ ไปยังสถานที่ต่างๆ ทั่วโลกเพื่อไขปริศนาที่เกิดขึ้นให้กระจ่าง, Dr. Thrill (1959) สองพ่อลูกกับหมาหนึ่งตัวที่คลั่งไคล้การไขคดี รวมถึงร็อกเองก็ยังคงปรากฎตัวและเล่นบทนักสืบในเรื่องอื่นๆ ของอ.เทะซึกะอีกด้วย และในยุคเดียวกันก็มีเรื่อง Sabu to Ichi Torimono Hikae (1966-1972) ซึ่งเขียนโดย.อ.อิชิโมริ โชทาโร่ เป็นเรื่องในยุคเอโดะซึ่งมี ซาบุ ซามูไรนักสืบออกลาดตระเวนไปทั่วเมืองพร้อมเพื่อนนักดาบตาบอด อิจิ และช่วยไขปริศนาและตัดสินคดีความแก่ชาวบ้าน


นักสืบกับคดีปริศนาในยุคใหม่

ตั้งแต่ปี 1992 เริ่มเข้าสู่ช่วงมังงะสืบสวนเป็นที่นิยม เมื่อ คินดะอิจิ กับคดีฆาตกรรมปริศนา ผลงานของอ.โยโคมิโซะ เซชิ โดยคินดะอิจิได้ตีพิมพ์ฉบับมังงะและได้รับความนิยมอย่างท่วมท้น จนยังคงมีการตีพิมพ์ภาคต่อจนถึงปัจจุบันแม้จะเปลี่ยนมือผู้เขียนแล้วก็ตาม เป็นเรื่องราวของ คินดะอิจิ ฮาจิเมะ เด็กหนุ่มชั้นมัธยมปลายที่มักถูกวานให้ช่วยไขปริศนาที่เกิดขึ้นของคนรอบตัว และด้วยความเป็นหลานของ คินดะอิจิ โคสุเกะ ยอดนักสืบในตำนาน เขาจึงสานต่อความเป็นนักสืบนั้น

 

อีกไม่กี่ปีต่อมาก็มีการสร้างอนิเมะแนวสืบสวนเรื่องแรกนั้นคือ ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน ในปี 1996 ซึ่งตีพิมพ์ฉบับมังงะตั้งแต่ปี 1994 ผลงานโดยอ.โกโช อาโอยาม่า ดำเนินเรื่องโดย คุโด้ ชินอิจิ เด็กมัธยมปลายผู้ชอบไขคดีปริศนาต่างๆ จนวันหนึ่งเขาเห็นเหตุการณ์ที่น่าสงสัย แต่ก็ถูกทำร้ายจากด้านหลังและถูกกรอกยาบางอย่างจนทำให้ร่างกายกลับเป็นเด็กประถม เขาต้องสืบหากลุ่มคนที่ทำร้ายเขาและหาทางคืนร่างเดิมให้ได้ โดยใช้ชื่อปลอมว่า เอโดกาวะ โคนัน เพื่อปกปิดตัวตนจากคนร้ายเหล่านั้น และต้องคอยช่วยเหลือนักสืบโมริ โคโกโร่ ที่เขาไปพักอาศัยอยู่ด้วย

ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกันมังงะสืบสวนก็ได้เพิ่มความหลากหลายมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น คนปีศาจ (Monster) ที่นอกจากการแก้ปริศนา ยังพูดถึงด้านมือในจิตใจมนุษย์ และมีเกร็ความรู้ทางประวัติศาสตร์และศาสนา, MPD Psycho ซึ่งมีคนหลายบุคลิกมาเป็นนักสืบ โดยเนื้อเรื่องเน้นไปที่ลัทธิอะไรบางอย่าง, อย่างนี้ต้องพิสูจน์ (Q.E.D) เป็นการสืบสวนเพื่อคลี่คลายปริศนาตั้งแต่ง่ายๆ รอบตัวจนไปถึงระดับประเทศ รวมไปถึง 20th Century Boys การ์ตูนสืบสวนลึกลับในความสัมพันธ์ระหว่างเพื่อน


สืบสวนในโครงเรื่องนานารูปแบบ

ตั้งแต่ช่วงยุค 2000 เป็นต้นมา พล็อตการ์ตูนสืบสวนก็ยิ่งเพิ่มพูนความแปลกใหม่มากยิ่งกว่าเดิม  ทั้ง ผ่าเกลียวปริศนา (spiral) การท้าดวลทางความคิด ด้วยแผนการและเดิมพันเพื่อเอาชนะ, โรงเรียนนักสืบ Q โรงเรียนนักสืบชื่อดังที่เหล่านักเรียนสามารถไขคดีหรือปริศนาได้ และมีฐานะไม่ต่างจากตำรวจในการสืบสวน, ตามล่านักฆ่าแอนดรอยด์ (Pluto) ได้นำวิทยาสตร์และเทคโนโลยีมาผสมสานในการ์ตูน ซึ่งมีหุ่นยนต์เป็นส่วนหนึ่งของสังคม, Death Note ซึ่งมีภูติแห่งความตายและแนวคิดด้านมืดและสว่างมาเกี่ยวข้อง

หรือจะเป็น อินาบะ สืบซ่า ฮายกก๊วน ตัวเอกสามารถสืบหาเบาะแสหรือคนร้ายโดยการลิ้มลองรสชาติของเส้นผมจากคนๆ นั้น, พิพิธภัณฑ์พิศวง (C.M.B.) มีทั้งเรื่องแต่งทั้งหมด และการอ้างอิงจากเอกสาร สถานที่ หรือข้อมูลจริง แล้วแต่งเติมจินตนาการเพิ่ม , ลวง หลอก ฆ่า (Doubt) จากเกมออนไลน์สู่การเดิมพันด้วยชีวิตในโลกจริง การหาตัวหมาป่าที่แฝงมาอยู่ในฝูงกระต่าย, กล่องภูตพราย (Mouryou no Hako) เป็นการดัดแปลงตำนานภูตผีญี่ปุ่นมาผสมเข้ากับการสืบสวน และ เดินทางข้ามเวลา (Billy Bat) ที่นำประวัติศาสตร์โลกมาอิงกับในการ์ตูน

นอกจากนั้นยังได้นำนิยายสืบสวนมาทำเป็นมังงะอีกด้วย เช่น ปริศนานักล่าผี (Ghost Hunt) การสืบหาสาเหตุของปรากฏการณ์ลึกลับโดยวิธีทางวิทยาศาสตร์ผสมกับพิธีกรรมทางศาสนา, ถอดรหัสอัจฉริยะ (The Perfect Insider) เป็นการสืบสวนที่ต้องใช้ความรู้คณิตศาสตร์และการเขียนโปรแกรมมาไขปริศนา, ฝ่าแดนเดือด (IWGP) ซึ่งเป็นการสืบสวนในวงการนักเลงและวัยรุ่นยกพวกตีกัน, ปริศนาความทรงจำ (Hyouka) การไขปริศนาในรั้วโรงเรียนโดยตัวเอกซึ่งเป็นเด็กหนุ่มผู้ไม่แคร์โลกและต้องการถนอมแรงตัวเองอย่างเดียว และ ยาคุโมะ นักสืบวิญญาณ (Psychic Detective Yakumo) ที่เป็นแนวสืบสวนคดีลึกลับเหนือธรรมชาติ  โดยนักสืบสามารถมองเห็นวิญญาณได้


สืบสวนข้ามมิติและกาลเวลา

เมื่อเข้าสู่ช่วงปี 2010 การ์ตูนสืบสวนได้กระโดดข้ามเวลาไปดำเนินเรื่องในยุคสมัยต่างๆ ทั้งในอดีตและอนาคตมากขึ้น ตั้งแต่ สาวน้อยยอดนักสืบ (Gosick) การไขปริศนาในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง แถบประเทศยุโรป  หอวิญญาณ (Yureito) นำเสนอเรื่องราวในโกเบยุค 50 และสไตล์ความเป็นยุโรป ทั้งบรรยากาศ เสื้อผ้า ยานพาหนะ และอาคาร, เจ้าหน้าที่สังเกตการณ์ สึเนโมริ อากาเนะ (Psycho-Pass) ได้ผสมผสานแนวแอ็กชัน อาชญากรรม และไซเบอร์พังค์ ซึ่งเป็นโลกในปี 2113 ที่มีความก้าวหน้าในด้านเทคโนโลยี

 

จนถึงการ์ตูนที่ดำเนินเรื่องในสิ่งแวดล้อมสมมติที่แทบจะเป็นอีกโลกหนึ่ง เช่น Un-Go ซึ่งเป็นกลุ่มนักสืบในกรุงโตเกียวที่ถูกกลุ่มก่อการร้ายก่อวินาศกรรมจนย่อยยับและรัฐบาลเข้าควบคุมโลกอินเทอร์เน็ตอย่างเบ็ดเสร็จ หรือ ดันกันรอนปะ โรงเรียนมัธยมแห่งความหวังและเหล่านักเรียนมัธยมปลายผู้สิ้นหวัง การ์ตูนสืบสวนฆาตกรรมที่สร้างมาจากเกมบนเครื่อง PSP ที่เด็กหนุ่มสาวที่มีความเป็นเลิศในด้านต่างๆ ถูกกักอยู่ในโลกปิดและมีใครคนใดคนหนึ่งต้องตายลงเรื่อยๆ และคนที่ยังรอดชีวิตอยู่ต้องเสาะหาว่าใครเป็นคนฆ่า ก่อนที่ตนจะถูกฆ่าเสียเอง

 

 

ตลอดระยะเวลาร่วม 70 ปีนับตั้งแต่การ์ตูนสืบสวนชิ้นแรกสุดถือกำเนิดขึ้นจากอ.เทะซึกะ โอซามุ การ์ตูนแนวนี้ก็ได้มีวิวัฒนาการและทวีความหลากหลายขึ้นอย่างไม่มีขีดจำกัด จนภาพของนักสืบในการ์ตูนวันนี้ไม่ได้มีเพียงชายฉกรรจ์ในชุดสีน้ำตาลลายตารางอย่างโฮมส์ แต่จะเป็นตัวละครแบบไหนก็ได้ที่มีปัญญาหลักแหลม ทั้งเนื้อเรื่องยังไม่ได้จำกัดเฉพาะการฆ่าและหาตัวคนร้ายอย่างตรงไปตรงมา แต่ยังมีสถานการณ์ที่แปลกใหม่มากมายในโลกสมมติที่สุดแต่นักเขียนจะจินตนาการได้

แต่สิ่งหนึ่งที่ยังคงความเป็นเอกลักษณ์ของการ์ตูนสืบสวนญี่ปุ่นอย่างไม่เปลี่ยนแปลงคือการใส่ชีวิตและความเป็นมนุษย์ลงไปในตัวละคร มูลเหตุและเนื้อเรื่องจะยังคงสะท้อนสภาพสังคมและความคิดของคนญี่ปุ่นอยู่เสมอ และมีแต่จะยิ่งดำดิ่งไปค้นหามุมเร้นลับของมนุษย์ลึกลงไปเรื่อยๆ เชื่อว่ายังมีปริศนาอีกมากมายในโลกของการ์ตูนสืบสวนที่ยังรอท้าจินตนาการและต่อมนักสืบของผู้อ่านทุกคนอยู่อย่างแน่นอน

ยังมีบทความ ข่าวสาร และสาระดีๆ เกี่ยวกับการ์ตูนอีกมากมาย!

ติดตามอัพเดตไวสุดๆ ทางทวิตเตอร์! |

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.