ถ้าพูดถึงการฉลองงานสังสรรค์ปาร์ตี้ต่างๆ สำหรับบ้านเราแล้วจะพากันไปเฉพาะโอกาสพิเศษเท่านั้น หรือไม่ก็คืนวันศุกร์หรรษา แต่สำหรับคนญี่ปุ่นแล้วนั้น แทบจะมีทุกวันให้ไปฉลองกันโดยไม่ได้คำนึงถึงวันหยุดใดๆ ทั้งสิ้น โดยเฉพาะเหล่าพนักงานออฟฟิศที่หลังเลิกงานแล้วจะต้องไปฉลองกินดื่มกันจนกลายเป็นวัฒนธรรมของคนทำงานโดยเรียกกันว่า โนมิไค ที่ทุกองค์กรล้วนต้องโดนลากกันไปหลังเลิกงาน แล้วทำไมแค่การกินดื่มฉลองธรรมดาๆ ถึงได้กลายเป็นวัฒนธรรมไปได้กันล่ะ?

 

แอลกอฮอล์เข้าสังคม

การสังสรรค์หลังเลิกงานที่คนญี่ปุ่นเรียกกันว่า โนมิไค (飲み会) นั้นถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมญี่ปุ่นในการเข้าสังคมการทำงาน และถือว่าเป็นมารยาททางสังคมอย่างหนึ่ง ซึ่งถ้าแปลตามตัวจะมาจากคำว่า โนมิ (飲み) ที่แปลว่าดื่ม และ ไค (会) แปลว่า งานรวม, ประชุม ความหมายโดยรวมก็คือ งานสังสรรค์ที่เน้นการดื่มมากกว่าการกิน อย่างบ้านเราถ้ามีโอกาสพิเศษก็คงจะเป็นบุฟเฟต์ ชาบูปิ้งย่างทั้งหลายแหล่ และมักจะมีไปช่วงที่เป็นวันหยุดหรือโอกาสพิเศษหลังเลิกงานกัน แต่กลับกันคนญี่ปุ่นไม่ว่าจะเป็นช่วงไหน ก็ย่อมมีย่อมหาโอกาสให้ได้ฉลองหลังเลิกงานกันแทบจะทุกครั้ง

จุดประสงค์ก็เพื่อเป็นการกระชับความสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงานให้สนิทและคุ้นเคยกันมากขึ้น เพื่อที่ว่าเวลาทำงานร่วมกันจะได้ไม่อึดอัดถ้าเป็นของระดับนักศึกษามหาวิทยาลัยก็มีสังสรรค์แบบนี้เหมือนกัน แต่ละเรียกว่า คมปะ แต่บรรยากาศจะเบาๆ สบายๆ กว่าโนมิไค เพราะมีแต่เหล่านักเรียนวัยรุ่นมากินดื่มกัน

อีกทั้งจะไม่ได้เน้นกินจัดหนักสไตล์บุฟเฟต์ แต่จะเป็นอาหารจานเล็กจานน้อยในร้านฉบับ อิซากายะ ที่เป็นร้านอาหารเน้นดื่มซะมากกว่ากิน ส่วนใหญ่อาหารที่เสิร์ฟจะเป็นพวกเบาๆ คล้ายๆ กับแกล้มอย่าง พวกของปิ้งย่างเสียบไม้ ไก่ย่าง เห็ดย่าง ซูชิ ถั่วแระญี่ปุ่น บางร้านหรูหน่อยก็มีซาชิมิเป็นเรือเลยก็มี และนอกนั้นจะเน้นเป็นเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เช่น สาเก โซจู เบียร์ โดยส่วนใหญ่ร้านแนวนี้จะเปิดตอนกลางคืนและมีแต่มนุษย์ออฟฟิศชวนกันมาสังสรรค์กัน ทั้งเจ้านายลูกน้อง รุ่นพี่รุ่นน้อง

สาเหตุที่เน้นดื่มแอลกอฮอล์กันมากกว่ากินอาจเป็นเพราะการดื่มนั้นช่วยให้ผ่อนคลายบรรยากาศ สามารถพูดคุยกันได้อย่างออกรสและไม่อิ่มจุกจนเกินไป คนญี่ปุ่นมักจะนั่งยาวสิงร้านพูดคุยกันได้เรื่อยๆ เพราะถ้าเป็นอาหารร้านบุฟเฟต์ก็คงจะมีเวลามาคอยจำกัด แต่ถ้าเป็นร้านอิซากายะจะนั่งถึงเมื่อไรก็ย่อมได้แล้วแต่ความสะดวกของลูกค้า โดยปกติจะนั่งกินอย่างน้อย 3 ชั่วโมง กินกับแกล้มไป สลับกับดื่มไปพูดคุยกันไป ช่างเป็นช่วงเวลาที่ได้ปลดปล่อยหลังเลิกงานได้เป็นอย่างดี

 

จะกลับก่อนก็ไม่ให้ จะไม่ไปก็ไม่ได้

อย่างที่ได้กล่าวไปข้างต้นว่าวัฒนธรรมโนมิไคนั้นถือว่าเป็นมารยาททางสังคมอย่างหนึ่งของคนญี่ปุ่น แน่นอนว่าถ้าพูดถึงมารยาทต้องมีข้อบังคับอะไรอย่างที่ต้องปฏิบัติตามธรรมเนียมอย่างแน่นอน ในเหล่าองค์กรการทำงานย่อมมีผู้สูงผู้น้อยกันอยู่แล้ว จะให้มากินเฮฮาปาจิงโกะแบบทั่วไปก็คงจะกันเองกันเกินไป แต่ในที่นี้ถึงบางองค์กรจะไม่ถือ แต่ก็ควรทราบไว้เป็นมารยาท เพราะการไปโนมิไคกับที่ทำงานถือว่าเป็นอีกหนึ่งใบเบิกทางให้ชีวิตทำงานผ่านรอดพ้นไปด้วยดีเลยทีเดียว ข้อควรปฏิบัติส่วนใหญ่มีดังนี้

ถ้าเป็นน้องใหม่ ที่ทำงานชวนไปดื่มก็ต้องไป

ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าแทบทุกที่ทำงาน เหล่ารุ่นน้องคนที่เพิ่งเข้ามาใหม่หรืออายุงานการทำงานน้อยกว่า มักจะโดนลากให้ไปไหนมาไหน และถ้าคุณเผลอปฏิเสธไปตั้งแต่ครั้งแรก หรือบ่ายเบี่ยงไม่ไปบ่อยครั้ง อาจโดนเพ่งเล่งว่าไม่เข้าสังคมได้ และคุณจะกลายเป็นท็อปปิกหัวข้อเมาท์มอยในที่ทำงานทันที แนะนำว่าถ้าไม่มีธุระใหญ่หลวงก็ให้ไปตามคำชวนดีกว่า เพราะครั้งแรกย่อมเป็นการลองใจคุณเสมอ

แม้ว่าจะไม่ดื่ม แต่ก็ต้องดื่ม

มีคนญี่ปุ่นไม่น้อยที่ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ แต่ส่วนใหญ่ก็จะดื่มกันเพื่อเตรียมความพร้อมในชีวิตการทำงาน (ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์ได้จะต้องอายุมากกว่า 20 ปีขึ้นไป) สาเหตุที่ต้องดื่มเพราะเมื่ออยู่ที่ร้านจะต้องโดนชวนให้ดื่มแอลกอฮอล์อย่างแน่นอน โดยเริ่มแรกเบาๆ จะเริ่มต้นด้วยการดื่มเบียร์กันก่อน และเพื่อไม่ให้เป็นการเสียมารยาทและเสียบรรยากาศ ถ้าถูกชวนก็ต้องดื่ม ถึงคอจะอ่อนมากน้อยแค่ไหนขอให้ฝืนจิบสักนิดเพื่อรักษามารยาทไว้ ไม่อย่างนั้นคุณจะถูกมองว่าไม่เข้าสังคมทำให้บรรยากาศที่คึกครื้นต้องมากร่อยเพราะคุณคนเดียว

ไม่ว่าจะกระหายสักแค่ไหน ถ้าทุกคนยังไม่พร้อมก็ห้ามดื่ม

ตามธรรมเนียมปฏิบัติโนมิไค ทุกคนจะต้องพร้อมก่อนถึงจะดื่มเครื่องดื่มได้ ในขั้นตอนแรกเมื่อเครื่องดื่มมาเสิร์ฟแล้วคุณต้องห้ามยกกระดกดื่มก่อนใครเด็ดขาด จะต้องรอทุกคนมีเครื่องดื่มพร้อมก่อนแล้วให้แม่งาน หรือผู้ที่อาวุโสประกาศกล่าวอะไรสักเล็กน้อยแล้วถึงจะสามารถดื่มได้ โดยทุกคนจะต้องกล่าวคำว่า คัมไป! ก่อนถึงจะยกขึ้นดื่มได้ จะดื่มหมดแก้วหรือจิบพอเป็นพิธีนั้นแล้วแต่คน ไม่ได้มีข้อบังคับใดๆ แต่มีอีกกฎอย่างหนึ่งที่ห้ามลืมเลยเด็ดขาดคือ เวลาชนแก้วคนที่ตำแหน่งน้อยกว่าจะต้องถือแก้วต่ำกว่าผู้สูงกว่าเสมอ เพื่อเป็นการให้เกียรติผู้ที่สูงกว่าจะได้ไม่เป็นการเสียมารยาท

ผู้น้อยจะต้องจัดการทุกอย่าง

องค์กรการทำงานของญี่ปุ่นจะมีระบบการทำงานแบบรุ่นพี่รุ่นน้อง ผู้น้อยกว่าถ้ารู้ว่าในวันนั้นต้องมีนัดไปโนมิไคกัน จะต้องเป็นคนเตรียมจัดการทุกอย่าง ไม่ว่าจะจองร้าน สั่งอาหาร หรือแม้แต่กระทั่งการรินเครื่องดื่ม จะต้องคอยเทกแคร์ดูแลเจ้านายว่าต้องการรับอะไรเพิ่มไหมวัฒนธรรมโนมิไคจะมีธรรมเนียมที่ค่อนข้างเยอะและละเอียดอ่อน แต่ใช่ว่าจะมีแต่ในระบบการทำงานหรือหลังเลิกงานแต่เพียงเท่านั้น แต่ตามเทศกาลวาระโอกาสต่างๆ ก็มี ไม่ว่าจะ

  • ชินเน็นไค (งานเลี้ยงปีใหม่)
  • คังเกไค (งานเลี้ยงต้อนรับ)
  • โซเบ็ตสึไค (งานเลี้ยงอำลา)
  • โบเน็นไค (งานเลี้ยงสิ้นปี)

ใครที่มีโอกาสได้ร่วมทำงานกับคนญี่ปุ่นสามารถลองนำไปปฏิบัติได้ค่ะ ถึงแม้ว่าวัฒนธรรมนี้อาจจะดูเกร็งๆ สำหรับคนหน้าใหม่อยู่บ้าง แต่ถือว่าเป็นการผูกสัมพันธ์กระชับมิตรระหว่างคนในบริษัท เพื่อที่ชีวิตการทำงานในอนาคตจะได้ราบรื่นไม่อึดอัดนั่นเอง

 

อ้างอิง

ยังมีบทความ ข่าวสาร และสาระดีๆ เกี่ยวกับการ์ตูนอีกมากมาย!

ติดตามอัพเดตไวสุดๆ ทางทวิตเตอร์! |

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *